Category: ԱՊՀ ԵՎ ՎՐԱՍՏԱՆ

Ալեքսեյ Ջիվելեգով

Ալեքսեյ Ջիվելեգով

Սովետական Միությունում, աշխարհի տարբեր երկրներում ճանաչված է Ալեքսեյ Կարապետի Ջիվելեգովի անունը։ Նախ և առաջ նա հռչակված է որպես մշակույթի և արվեստի պատմության, իտալական վերածննդի մեծագույն գիտակ և մեկնաբան։ Դանթե, Բոկաչչո, Գոլդոնի, Միքելանջելո, Նիկոլո Մաքիավելի,...

Կաֆա (Թեոդոսիա)

Թեոդոսիա

Թեոդոսիան Ղրիմի թերակղզու հարավ-արևելքում է: Այն հունական պոլիս էր և հիմնադրվել է Ք.ա. 6-րդ դարում: 4-րդ դարում քաղաքը նվաճում են հոները, իսկ 6-րդ դարում` զավթում խազարները: 13-րդ դարում ջենովացիները Թեոդոսիայում հիմնում են Կաֆա առևտրական...

Խալիբյան վարժարան

Խալիբյան վարժարան

Խալիբյան վարժարանը հիմնադրվել է Ղրիմում, 1858-ին` Հարություն Խալիբյանի միջոցներով և Գաբրիել Այվազովսկու նախաձեռնությամբ: Այն մասնավոր շենքում տեղակայված գիշերօթիկ էր: Ուներ ձրիավարժ, թոշակավոր և կիսաթոշակավոր սաներ: Պահվում էր եկեղեցու գումարներով, Խալիբյան մուծումներով և սաների վճարով:...

18

Ղրիմի հայկական դպրոցներ

Ղրիմի հայկական դպրոցները գործել են XI դարից սկսած, զարգացում են ապրել XIV–XV դդ.։ Նշանավոր էին Կաֆայից (Թեոդոսիա) ոչ հեռու գտնվող Ս. Անտոն անապատի դպրոցը (1425—50) և Ս. Խաչ վանքի ճեմարանը (XIV — XVII դդ.):...

16

Հայերը Ղրիմում

Ղրիմի հետ հայերի առաջին կապերը վերաբերում են Տիգրան Բ Մեծի և Միհրդատ Եվպատորի ժամանակներին: Ղրիմի մասին առաջին տեղեկություններից մեկը հաղորդում է «Աշխարհացոյցը» VII դարում: VIII դարի սկզբին Խերսոնեսում էր հաստատվել իշխան Վարդանը, որը տեղի...

Ղրիմի մանրանկարչության դպրոց

Ղրիմի մանրանկարչության դպրոց

Ղրիմի հայկական գաղութը գոյատևել է XIII–XIX դդ.։ Այստեղ կառուցված եկեղեցիներում և վանքերում գրվել և նկարազարդվել են բազմաթիվ ձեռագրեր (միայն Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվ. Մատենադարանում պահվում են Ղրիմում ընդօրինակված շուրջ 300 հայերեն ձեռագրեր)։ Ղրիմի մանրանկարչության...

Ջավախք

Ջավախք

Սամցխե-Ջավախք-Ծալկան Վրաստանում հայերով առավել հոծ բնակեցված տարածքն է: Գուգարքի Ջավախք գավառը հայտնի է դեռ ուրարտական արձանագրություններից Զաբախա անունով: Մ.թ.ա. 786թ.-ից ընդգրկված է եղել ուրարտական թագավորության մեջ: 11-րդ դարից կենտրոնը եղել է Ախալքալաքը: Քաղաքը 12-14-րդ...

Թբիլիսի

Թբիլիսի

Թբիլիսիում հայերը հաստատվել են 6-րդ դարից: 631 թ. կառուցվել է Սուրբ Գևորգ, իսկ 754 թ.` Հրեշտակապետաց եկեղեցիները: Թբիլիսին 19-րդ դարի արևելահայ լուսավորչական շարժման խոշորագույն կենտրոններից է եղել: Թբիլիսիի հայկական թատրոնի նախաքայլերն արվել են 1820-ական...

Վրաստան

Վրաստան

Վրաստանի այժմյան տարածքում հայերը բնակվում են դարեր շարունակ և հոծ բնակեցված են Սամցխե-Ջավախք նահանգում, մայրաքաղաք Թբիլիսիում: Վրաստանում (առանց Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի) հայերի ընդհանուր թիվն ըստ պաշտոնական տվյալների շուրջ 250000 է, իսկ ըստ ոչ...

Ուկրաինա

Ուկրաինա

Համաձայն պատմագիտական տվյալների` Ուկրաինայում hայերի ներկայությունն արձանագրվել է դեռևս 2200 տարի առաջ: Պատմականորեն հայերն ապրել են Ղրիմում, Ուկրաինայի արևմտյան և հարավային հատվածներում և առանձնահատուկ դերակատարություն ու նշանակալից ներդրում են ունեցել Ուկրաինայի արդի իրականության մեջ։...